Amsterdam omsingeld 713

Gepubliceerd in Stadsblad de Echo van 17 augustus 2016  

Ontzield is het begrip waar het Mr. Visserplein en omgeving jarenlang het best mee kon worden geassocieerd. Allereerst hing er een fors trauma van de Tweede Wereldoorlog boven de historische Jodenbuurt. Vervolgens sloeg de hang naar cityvorming eind jaren zestig ongemeen toe. Het Mr. Visserplein is daarvan het gevolg. Aan het stedelijk weefsel - gebouwen, straten, wegen en open ruimte – werd onherstelbare schade toegebracht. Jarenlang scheurde het gemotoriseerde verkeer over de rotonde en door de tunnel onder het plein, de stad in. Tijd bracht nieuwe inzichten. Eerst ging de tunnel dicht en aansluitend werd de rotonde vervangen door een T-kruising.
Er  is een poging gedaan er een echt verblijfsplein van te maken. Als dat betekent dat het uitnodigt er te vertoeven, is het een fiasco. Het ontbreekt aan intimiteit en sfeer. De overkapping van TunFun zou moeten verdwijnen en de tram die het plein doorklieft kan worden verlegd. De olijfboompjes doen hun best vrede en verdraagzaamheid uit te dragen, maar horen echt niet thuis in oud-Amsterdam. Maar met diverse culturele instellingen rondom kan het best uitgroeien tot een aantrekkelijke uitvalsbasis. Rembrandthuis, de Hortus Botanicus, Hermitage Amsterdam, Nemo, Artis, en iets verderop het Tropenmuseum. Joodse culturele instellingen zagen de potentie van dit stuk stad en noemden zich alvast Joods Cultureel Kwartier. Een volgende stap is het verbinden van het Mr. Visserplein met het aangrenzende J. D. Meijerplein. Mogelijkheden genoeg om van die twee een sfeervol geheel te maken met de Plantage op loopafstand.
Op dat monumentale plein staat de prominente, driebeukige Portugese synagoge uit 1675 dan  centraal. Traditie is er heilig. Weliswaar zijn hoofd- en bijgebouwen in 2013 gerestaureerd, er is nog steeds geen licht of water in de historische synagoge. Mocht het te koud worden, dan is er altijd nog de wintersynagoge. Daar zitten de gelovigen lekker warm.
Aan de overkant - Nieuwe Amstelstraat 1 - in het Joods Historisch Museum gaat de tentoonstelling over de Londense soulzangeres Amy Winehouse haar laatste weken in. Amy zei het leven al vaarwel op haar 28ste. Het lijkt niet dat ze de snoge wel eens van binnen heeft gezien. ‘Joods zijn betekent voor mij: als familie bij elkaar zijn… het gaat niet om het aansteken van kaarsen en het uitspreken van een brooche’, laat ze optekenen. Amy zong liever en dat neemt niemand haar kwalijk.

Bijschrift bij de foto: Interieur van de Portugese Synagoge uit 1675.