Gepubliceerd in Stadsblad de Echo van 2 november 2016

Valt er aan gedane zaken werkelijk niets meer te doen? Jammer genoeg lijkt het steeds meer op te gaan voor de gedempte grachten. Neem de Elandsgracht, die in 1891 werd dichtgegooid om ruimte te scheppen voor het toenemende verkeer. De binnenstad moest mee in de vaart der volkeren. Die ingreep is gelukkig niet doorgegaan, maar het kwaad was al geschied. Het was mooi geweest als een stadsbestuur had besloten het oorspronkelijk stadsgezicht weer terug te halen door de gracht te hergraven. Een gedempte gracht levert zelden een fraaie openbare ruimte op, want de verhoudingen kloppen niet meer. Met een demonstratieve actie in februari 2002 doet een groep voorstanders jaren na dato alsnog een poging aandacht te trekken voor het opengooien van de gracht. Een positief haalbaarheidsonderzoek ondersteunde een eventuele ‘ontplemping’, maar er bleek niet genoeg draagvlak in de buurt en dat betekent einde oefening. We zullen het moeten doen met de herprofilering die eind augustus feestelijk werd opgeleverd. Het uiteindelijke ontwerp deed het vast goed op de tekentafel. Gekozen werd voor een middenstrook met een gevarieerde bestrating, zitbankjes, groen, een speeltuintje en als toetje het Johnny Jordaanplein met onze  ‘parels van de Jordaan’. Alle betrokken bewoners en winkeliers hebben een beetje hun zin gekregen. Het zonnige weer van de afgelopen weken gaf de nieuwe inrichting nog een beetje glans. Helaas is het resultaat een weinig verrassende, middelmatige optelsom van wensen, die het beeld van de jarenlange chaos moet wegnemen.
Erger is dat al snel na oplevering de eerste tekenen zijn waar te nemen van die typisch Amsterdamse eigenschap: onverschilligheid ten aanzien van de publieke ruimte. Iets krijgt smoel en wordt na oplevering aan z’n lot én de gemeentelijke diensten overgelaten. Klus geklaard, ontwerpers vertrokken. Verrommeling en verloedering liggen ras op de loer. Nog geen twee weken na de oplevering liggen er bijvoorbeeld reusachtige betonblokken, daar waar de middenberm van de Elandsgracht wordt onderbroken. Misschien een oplossing om tijdelijk parkeren te voorkomen? Het is eerder een vorm van visuele verminking en de vraag is of daar niet iets anders voor was te bedenken. Nu maar hopen dat de plantenbakken worden onderhouden, vuilcontainers op tijd worden geleegd en dat de bouwopslag voor de voormalige Edison tapijthal binnenkort van het middenstuk verdwijnt. Aan die lelijke betonblokken valt heus nog wel wat te doen. Gewoon weghalen, graag.

Bijschrift bij de foto: Wat is de functie van deze betonblokken op de Elandsgracht?